İlgi Odağı Olmak İsteyen Çocuklar

İlgi kelimesi; genel anlamda iki ya da daha çok şey arasında herhangi bir benzerlik, bağlılık, ilişki olarak tanımlanmaktadır. İlgi; insanın hayatı boyunca ihtiyaç duyduğu, vazgeçemediği bir durum olarak karşımıza çıkar.

İlgi görmek, bize beraberinde sevildiğimiz hissini de yaşatabilir, hatta bazı durumlarda yalnızca bu yolla sevildiğimizi anlarız. İlgilenilmeyi nasıl algıladığımız burada çok önemli bir noktadır. Çocuklar için de bu durum benzerdir. Çocuklar çevreleri tarafından fark edilmek, sevilmek isterler. Birçok çocuğun yaptığı ilgi odağı olma durumu; isteklerinin yerine gelmesi için uyguladığı bir yöntemdir.

ÇOCUKLAR NEDEN İLGİ ODAĞI OLMAK İSTERLER?

 

  • İlgi ihtiyacı ve iletişim kurmayı istemesi,
  • Ebeveynleri tarafından ilgi odağı olmaya alıştırılmış olması, ailenin tutumu,
  • Annenin çocuğun büyümesiyle birlikte eski iş temposuna geri dönmesi,
  • Anne-babanın birlikte iş seyahatlerine çıkması ve çocuğun bakımı için aile yakınlarını görev başına davet etmeleri,
  • İş sonrası eve geliş saatlerinin her zamankinden geç olmaya başlaması ve bu durumun sıklığının artması,
  • Aileye yeni bir bireyin katılması veya geniş aileye bir kuzenin veya yeğenin katılması…

Bu ve buna benzer durumlar çocuğunuzla geçirdiğiniz zamanı sınırlandırır. Çocuğunuzla oynadığınız oyunların ve oyun sürelerinin azalması; çocuğunuzun kendisine yöneltilen ilginin azaldığını düşünmesine neden olur. Çocuğunuz kendisinin var olduğunu hissettirmek, kendisiyle ilgili farkındalık düzeyini arttırmak, önceden sahip olduğu ilgi düzeyine yeniden sahip olabilmek ve bu durumu sizlere hatırlatmak adına ilgi odağı olmaya yönelik davranışlara başvurur.

İLGİ ODAĞI OLMAK İSTEYEN ÇOCUKLAR NASIL DAVRANIŞLAR SERGİLER? 

İlgi çekme ve takdir görme isteği çocuktan çocuğa göre değişebilir.

  • Bazı çocuklar yaşıtlarına göre daha fazla ilgi çekmek Yaptıkları her şeyin diğer çocuklarınkinden daha iyi, daha güzel olması için uğraşırlar ve karşılarındaki kişiler tarafından takdir edilmeyi, övülmeyi beklerler.
  • Bazı çocuklar ise ilgi beklediklerini gösteren herhangi bir davranış ya da tutum sergilemezler.

İlgi odağı olmaya çalışan çocuklarda sıklıkla görülen davranışlar:

  • İsteklerini yüksek sesle ifade etme, bağırarak konuşma,
  • Anne-babanın isteklerini yerine getirmeme, topluluk içinde anne-babaya karşı gelme,
  • İsteklerini bağırarak ya da ağlayarak ifade etme,
  • Kasıtlı olarak oyuncakları veya evdeki eşyaları fırlatma, eşyalara zarar verme,
  • Arkadaşlarına vurma, kötü sözler söyleme,
  • İsteklerinde ısrarcı olma ve istediği olmayınca isteğini talep ettiği kişilerle inatlaşma, (yemek yemeyi reddetme )
  • Kardeşini kıskanma ve ona zarar vermeye çalışma, kardeşin doğumuyla birlikte bebeklik dönemi davranışlarını tekrar sergilemeye başlama, (emzik-biberon kullanmak isteme, altına kaçırma, yalnız uyumak istememe anne-babayla uyumak isteme, yemek yememe, yemeğini anne veya babanın yedirmesini isteme, bebeksi konuşmalar sergileme…)
  • İtiraz etme, kuralları kabul etmeme ve kendi kurallarını koymak isteme, yalan söyleme ..

Burada ebeveynlerin dikkat etmesi gereken en önemli nokta; bu davranışların sıklığı ve yoğunluğudur. Anne-babalar bu davranışların hangi durumda gerçekleştiğine, tekrar edilme sayısına dikkat etmeli ve çocuklarını çok dikkatli bir şekilde gözlemlemelidirler.

ANNE-BABALARA ÖNERİLER 

  • Çocuğunuzun davranışlarındaki değişimi fark ettikten sonra yapmanız gereken ilk müdahale; onunla geçirdiğiniz zaman dilimini arttırmak ve bu zaman diliminin içeriğini düzenlemektir.

Birlikte oyun oynayabilir, şarkı söyleyebilir, dans edebilir, maç yapabilir, kurabiye pişirebilir ve hoşunuza giden birçok etkinliği birlikte gerçekleştirebilirsiniz.

  • Çocuklar dikkat çekmek için öncelikle olumlu davranışlar Olumlu davranışlarına geribildirim alamazlarsa olumsuz davranışlar gösterirler. Olumsuz davranışlarla ilgi çekmeye ihtiyaç duyarlar.

Çocuğunuza sadece ilgi çekmeye çalıştığı zamanlarda değil, gün içerisinde karşılaştığınız olumlu davranışlarından hemen sonra geribildirim vermeniz (onaylama, takdir etme vb.)olumsuz davranışların ortaya çıkmasını engeller.

  • Ailelerin çocuklarına gerekli ilgi ve alakayı gösterirken aşırıya kaçmamaları, kontrollü olmaları gerekir.

“En güzelini sen yaptın, seninki en iyisi” gibi övgüler duymak isteyen çocuk, gösterilen ilginin hiç bitmemesini isteyebilir. Bu sebeple çocuğa sürekli “sen en iyisin” demek yanlış bir tutumdur. Her yaptığı abartılarak övülen ve şımartılan çocuklarda davranışsal sorunlar görülebilir. İlerleyen dönemlerde ailesi ve sosyal çevresine karşı hoşgörüsüz ve bencil tutumlar sergileyebilir.

  • Çocuğunuza duygularını ifade etmesi konusunda model olmalısınız. Bu durum hem çocuğun rahatlamasını hem de kendini ifade etmesini sağlayarak anlaşıldığını fark etmesi için uygun ortam sağlar.
  • Büyükanne ve büyükbabaların çocuğa karşı tutumları da çocuğunuzun davranışlarının kontrolünde oldukça önemlidir. Büyükanne ve büyükbabalar genellikle çocukların her isteğini iyi niyetle, düşünmeden yerine getirirler. Çocuğun her istediğinin yerine getirilmesi, uzun vadede çocuğun dengesinin bozulmasına ve kontrolden çıkmasına sebep olan durumlar yaratabilir.

Sonuç olarak; çocuğunuza uygun zamanda ve uygun miktarda göstermiş olduğunuz ilgi; çocuğunuzun olumlu olanın değerini daha iyi kavramasına olanak tanır.

Nilay BENLİ

Psikolojik Danışman